Oczko prawe na drutach: jak je zrobić krok po kroku

Oczko prawe to najważniejsze oczko w robieniu na drutach. Już z nim samym zrobisz ściegiem francuskim szalik, ściereczkę albo kwadrat na koc. Ten poradnik uczy metody angielskiej, w której prawa ręka trzyma nitkę roboczą i owija ją wokół drutu. Osoby robiące metodą kontynentalną trzymają nitkę w lewej ręce, ale oczko, które powstaje, jest dokładnie takie samo; w Polsce właśnie ta druga metoda jest częściej spotykana.

Zanim zaczniesz

• Nabierz około 20 oczek z gładkiej włóczki o średniej grubości. Jeśli nie masz jeszcze nabranych oczek, najpierw skorzystaj z poradnika nabieranie oczek metodą długiego końca.
• Trzymaj drut z oczkami w lewej ręce, a pusty drut w prawej.
• Sprawdź nitkę roboczą, czyli nitkę połączoną z motkiem. Powinna zwisać z pierwszego oczka przy czubku lewego drutu, za robótką: po stronie odwróconej od Ciebie.
• Przełóż nitkę roboczą przez prawy palec wskazujący, żeby móc ją prowadzić. Sposoby trzymania nitki opisuje poradnik robienie na drutach dla początkujących.

Jak zrobić oczko prawe krok po kroku

1. Wkłuj. Wsuń czubek prawego drutu w pierwsze oczko na lewym drucie, od przodu, od lewej do prawej. Prawy drut przechodzi przez pętelkę od przodu do tyłu, a druty krzyżują się w kształcie litery X, z prawym drutem z tyłu.
2. Owiń. Prawym palcem wskazującym wyprowadź nitkę roboczą od tyłu do góry i przełóż ją górą przez prawy drut w swoją stronę, tak żeby opadła między druty. To owinięcie przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
3. Przeciągnij. Przesuń czubek prawego drutu w dół i do siebie, z powrotem przez oczko, zabierając ze sobą owiniętą nitkę. Na prawym drucie masz teraz nową pętelkę.
4. Zsuń. Przesuń prawy drut trochę w prawo, tak żeby stare oczko zsunęło się z czubka lewego drutu. Nowe oczko zostaje na prawym drucie.

To jedno oczko prawe. Powtórz cztery kroki w kolejnym oczku i w następnym, aż dojdziesz do końca rzędu. W krajach anglojęzycznych tę kolejność zapamiętuje się tradycyjnym wierszykiem o wejściu drzwiami frontowymi, obejściu domu, wyjściu oknem i Jacku, który zeskakuje. Po polsku wystarczą cztery słowa: wkłuj, owiń, przeciągnij, zsuń.

Każdy krok z bliska

Wkłuwanie drutu

Celuj w środek pętelki, a nie w szparę między dwoma oczkami. Wsuń prawy drut na tyle głęboko, żeby pętelka objęła jego pełną grubość, a nie cienki czubek; oczko uformowane na czubku wychodzi małe i ciasne. Przerabiaj tylko pierwsze oczko na lewym drucie; pozostałe czekają na swoją kolej.

Owijanie nitki

Przy każdym oczku prawym nitka zaczyna z tyłu. Owijaj ją tak, żeby obejmowała drut, ale go nie ściskała. Jeśli czujesz, że musisz przeciągać nitkę na siłę, poluzuj chwyt.

Przeciąganie

Ten moment początkujący uważają za najtrudniejszy, bo owinięta nitka łatwo zsuwa się z prawego drutu podczas przeciągania. Przytrzymuj nitkę lekko prawym palcem wskazującym i pochyl czubek prawego drutu nieco w dół, gdy przesuwa się w Twoją stronę.

Zsuwanie starego oczka

Z lewego drutu powinno zejść tylko to jedno stare oczko. Jeśli sąsiednie też zaczynają się zsuwać, przytrzymaj je lewym palcem wskazującym, dopóki nie skończysz oczka.

Jak skończyć rząd i obrócić robótkę

1. Przerabiaj dalej, aż wszystkie oczka przejdą na prawy drut, a lewy będzie pusty.
2. Policz oczka. Powinno ich być tyle, ile nabrano.
3. Zamień druty: pełny drut weź do lewej ręki, a pusty do prawej. W ten sposób obracasz robótkę i teraz zwrócona jest do Ciebie jej druga strona.
4. Sprawdź, czy nitka robocza zwisa prosto w dół z pierwszego oczka, za robótką.
5. Przerób pierwsze oczko nowego rzędu i pracuj dalej tak jak wcześniej.

Jak rozpoznać oczko prawe

Od strony, która była zwrócona do Ciebie podczas przerabiania, każde oczko prawe wygląda jak mała litera V: dwie nóżki pochylone ku sobie. Literki V układają się w równe kolumny. Gdy odwrócisz dzianinę, to samo oczko wygląda jak mały poziomy łuczek. Ten łuczek to oczko lewe: oczko prawe oglądane od tyłu. Rozpoznawanie tych dwóch kształtów nazywa się „czytaniem robótki” i właśnie w ten sposób wychwytuje się błędy.

Na drucie każde oczko jest pętelką, której jedna ścianka leży przed drutem, a druga za nim. W prawidłowo zrobionym oczku przed drutem leży prawa ścianka. Zapamiętaj to; później pomoże Ci zauważyć oczko przekręcone.

Ścieg francuski: wszystkie rzędy na prawo

Gdy przerabiasz na prawo każde oczko w każdym rzędzie, powstaje ścieg francuski. Ponieważ po każdym rzędzie obracasz robótkę, obie strony dzianiny wyglądają tak samo, z wypukłymi poziomymi prążkami.

• Każdy prążek to dwa rzędy. Żeby policzyć rzędy, policz prążki po jednej stronie i pomnóż przez dwa.
• Leży płasko. Ścieg francuski się nie zwija, dlatego idealnie nadaje się na szaliki, ściereczki i wykończenia brzegów.
• Jest dwustronny. Obie strony wyglądają identycznie, więc nie ma lewej strony, którą trzeba by ukryć.
• Jest gęsty i sprężysty. Przybywa go na długość wolniej niż gładszych dzianin, więc robótka ściegiem francuskim potrzebuje więcej rzędów, żeby osiągnąć daną długość.

Jak uzyskać równe oczka prawe: naprężenie nitki

Naprężenie nitki to siła, z jaką trzymasz włóczkę, gdy trafia do oczek. Równe naprężenie daje równe oczka.

• Niech drut wyznacza wielkość. Oczko przyjmuje wielkość tej części drutu, na której powstaje, więc formuj każde nowe oczko na pełnej grubości drutu, a nie na czubku.
• Niech nitka płynie. Trzymaj nitkę roboczą z lekkim, stałym oporem. Jeśli nie przesuwa się swobodnie między palcami, poluzuj chwyt.
• Nie szarp po każdym oczku. Mocne pociągnięcie po każdym oczku sprawia, że jest ono ciaśniejsze od sąsiednich.
• Trzymaj oczka w zasięgu. Lewymi palcami podsuwaj oczka na lewym drucie w stronę czubka, żeby nigdy nie trzeba było sięgać po następne.
• Rozluźnij się. Spięte ramiona dają spięte oczka. Odłóż robótkę i daj odpocząć dłoniom, gdy tylko poczujesz zmęczenie.

Najczęstsze błędy przy oczku prawym i jak je naprawić

Nitka owinięta w złą stronę

Co się dzieje: nitka obiega drut w przeciwną stronę, zgodnie z ruchem wskazówek zegara zamiast przeciwnie. Oczko nadal powstaje, ale leży na drucie odwrotnie: w następnym rzędzie przed drutem jest jego lewa ścianka zamiast prawej. Przerobione w zwykły sposób stanie się oczkiem przekręconym, którego nóżki krzyżują się u dołu zamiast tworzyć otwarte V.

Jak to naprawić: zanim przerobisz każde oczko w następnym rzędzie, rzuć na nie okiem. Jeśli przed drutem leży jego lewa ścianka, przerób je za tylną ściankę: wkłuj prawy drut w ściankę leżącą za drutem zamiast w tę z przodu. Oczko wyjdzie nieprzekręcone. Potem sprawdź swoje owinięcie: nitka zawsze powinna przechodzić górą przez prawy drut, w Twoją stronę.

Przypadkowe dodawanie oczek

Co się dzieje: liczba oczek rośnie. Najczęstsze przyczyny to:

• Na początku rzędu nitka robocza została przełożona przez drut, więc pierwsze oczko pokazało dwie pętelki.
• W środku rzędu nitka przesunęła się do przodu między drutami, a potem przeszła przez prawy drut przy owijaniu następnego oczka. To dodaje pętelkę i zostawia małą dziurkę.

Jak to naprawić: przy każdym oczku prawym trzymaj nitkę roboczą za robótką i licz oczka na końcu każdego rzędu. Jeśli znajdziesz dodatkowe oczko w rzędzie, który właśnie przerabiasz, spruj oczka z powrotem do tego miejsca (patrz niżej). W próbce do ćwiczeń możesz zamiast tego wkłuć prawy drut w dwa oczka naraz i przerobić je razem jako jedno, co przywróci właściwą liczbę oczek.

Rozszczepianie włóczki

Co się dzieje: większość włóczek składa się z kilku cieńszych nitek skręconych razem. Jeśli czubek drutu wejdzie między te nitki zamiast przez całą pętelkę, oczko wygląda na postrzępione, a część włóczki zostaje z tyłu.

Jak to naprawić: spruj to oczko i przerób je ponownie. Żeby temu zapobiec, obserwuj czubek drutu przy wkłuwaniu, celuj w środek pętelki i wybieraj gładką, ciasno skręconą włóczkę. Druty z nieco bardziej zaokrąglonymi czubkami też rzadziej rozszczepiają włóczkę.

Jak spruć oczko prawe

Prucie oczek pojedynczo, jedno po drugim, po angielsku nazywa się tinking: to słowo „knit” (przerabiać) czytane wspak.

1. Znajdź oczko tuż pod ostatnim oczkiem na prawym drucie: stare oczko, przez które zostało ono przeciągnięte.
2. Wkłuj czubek lewego drutu w to dolne oczko, od przodu do tyłu.
3. Wysuń prawy drut z oczka nad nim.
4. Delikatnie pociągnij nitkę roboczą, żeby uwolnić pętelkę.

Stare oczko jest z powrotem na lewym drucie i czeka na ponowne przerobienie. Powtarzaj to dla każdego oczka, które chcesz spruć.

Czego nauczyć się dalej

Gdy oczko prawe stanie się wygodne, naucz się jego lustrzanego odbicia, czyli oczka lewego. Razem otwierają drogę do ściegu dżersejowego i ściągaczy. Gdy próbka będzie wystarczająco długa, zamknij oczka, żeby wykończyć ją równym brzegiem.